Fetusun Kendisine Ait Olan Anomaliler (İri Bebek ‘Fetal macrosomia’,Hidrosefali …)

İri Bebek (Fetal macrosomia): Normalden iri bebekler pelvis ölçüleri normal olsa bile doğum yolunun geçerken zorlanırlar. Bu zorlanmanın sebebi sadece başın büyük olması değil kafa kemiklerinin de daha sert olması ve perietal kemiklerinin birbiri üzerine katlanmaktaki güçlükleri ve omuzların da geniş olması ile ilgilidir. Genel olarak ağırlığı 4000 g. üzerinde olan bebekler iri bebekler olarak kabul edilirler.

Nedenleri;
• Anne ve babanın iri olması ,
• Annedeki diabetes mellitus ,
• Postmaturite
• Grandmultiparite

Tanı:
Deneyimli uzmanlar daha antenatal muayeneler esnasında bile iri bebek tanısını koyabilirler. Karın çevrasinin 110 cm.den fazla olması gebelikte annenin aşırı kilo artışı , fundus-pubis arasının 40 cm. veya daha fazla olması iri bebeği düşündürür. Sonografik incelemeler ve M.R.I. ile kesin tanı kolayca konur.

Fetusun ağırlığının 4500 g.dan fazla olduğu olgularda fetal mortalite oranı termde gebeliklere oranla 5 kat artmıştır. Anternatal değerlendirmelerde baş pelvis uygunsuzluğu saptanmış olgularda doğum sectio ile gerçekleştirilmelidir. Ancak vajinal bir doğumda baş doğsa bile omuzların çıkımda takılması ve distosi nedeni olması %10 gibi büyük bir olasılıktır.

Başın doğmasından sonra doğumun tamamlanması için geçen süre uzarsa kolaylıkla kordon kompresyonu olabileceğinden bu süre fetus için çok önemlidir. Diğer taraftan doğumu sağlamak için yapılacak aşırı traksiyon da bebekte ciddi travmalara yol açabilir.

Omuz Distosisi:
Omuz distosisi veya doğumda omuzların takılması oldukça ender rastlanan bir komplikasyondur. Bütün doğumlar arasında rastlanma sıklığı %0.15 ile %0.2 arasındadır. Çoğunlukla diyabet , obesite , ileri yaş gebelikleri ve makrosomiler omuz distosilerinin antepartum döneme ait sebepleridir.

Doğumun 2.devresinin uzaması , oksitosin uygulamaları ve orta pelvis darlıkları ise intrapartum dönemde omuzların takılmasına neden olabilir. En büyük risk faktörü makrosomidir. 2500 g. ile 4000 g. ağırlıklarındaki bebeklerde görülme sıklığı %0.15 , 4000 g.dan daha büyük bebeklerde %1.7 ve 4500 g. dan daha büyüklerde ise %8-10 oranlarındadır.

Doğum yardımı:
Geniş bir mediolateral epizyotomi ve genel anestezi yararlıdır. Operatör sakrumun konkavitesinden yararlanarak arkadaki kolu göğüsün önünden sıyırarak doğuma yardımcı olabilir. Bir yardımcı da simfisis pubis üzerine bası yaparak omuzun doğum yoluna girişine yardım eder.

Wood isimli araştırıcı omuzların doğurtulması Vida manevrası adını verdiği bir manevra tanımlamıştır. Bu manevrada bebeğin arkada kalan omzunun öne dönmesi için arkadaki skapulaya baskı uygulanarak omuzlar arasındaki çap küçültülür ve arkadaki omuz öne döndürülerek önce arkadaki omuzun doğurtulması ile doğum gerçekleştirilmiş olur.

Bütün bu uğraşlara rağmen başarı sağlanamazsa klavikülalardan bir veya ikisinin kırılması yoluna gidilir. Omuz distosilerinde en çok çekinilen komplikasyon olarak rastlanan brakial pleksüs felçlerinin profilaktik sezaryen ile bile önlenemediğine ilişkin yayınlara rastlanmaktadır. Fetal mortalite riski çok yüksektir. Perinatal mortalite %16 civarındadır.

• Hidrosefali: Beyin-Omurilik sıvı dolaşımının bozulması ile karakterize Hidrosefali olgularının görülme sıklığı %0.05 civarındadır. Abdominal ve vajinal muayenelerde başın aşırı derecede iri olması yanı sıra sonografik incelemelerde lateral ventriküllerin genişlemiş olması ve birlikte bulunan prezantasyon bozuklukları tanıda yardımcıdır.

Doğum esnasındaki yardım olayın derecesi ile ilgili olarak yapılmalıdır. Erken yakalanmış henüz bası nedeni ile korteks hasarı gelişmemiş olgularda sezaryen ile doğum yapılarak bebeğe şant operasyonu uygulanır. Aşırı sıvının basısı nedeni ile korteks hasarı gelişmiş olgularda travay başında kollum 2-3 cm. kadar dilate olur olmaz uzun bir iğne ile transvajinal olarak başa ulaşılır ve serebrospinal sıvı boşaltılarak baş küçültülür ve doğum sağlanır.

Vajinal yoldan bu işlemin yapılamadığı durumlarda göbek altından girilerek aynı işlem ile başa dekompresyon yapılabilir. İri başa dekompresyon yapılmadan vajinal doğumu gerçekleştirmeye çalışmak uterus ruptürlerine neden olabilir. Perinatal mortalite oranı %70 tir ve olguların önemli bir kısmında spina bifida başta olamak üzere diğer fetal anomaliler de birlikte bulunur. Bu da fetal mortaliteyi olumsuz olarak etkiler.

• Fetus abdomeninin aşırı büyük olması: Fetus vesikasının (idrar torbasının) aşırı derecede genişlemiş olması , fetus karnında asit toplanması ya da fetusun karaciğer ve böbreklerinde aşırı büyüme ve genişleme fetus karnının da aşırı gerilmesine neden olur. Bu da fetusun doğumunu güçleştirebilir.

Antenatal muayeneler esnasında yapılacak dikkatli ultrasonografik taramalar ile bu bebeklerin tanısı doğum öncesinde yapılabilir. Olayın derecesine bağlı olarak ve fetusun yaşama şansı dikkate alınarak doğum şekli ailenin de görüşü alınmak koşulu ile seçilir.

Doğum eylemi esnasında ve baş doğduktan sonra saptanan olgularda ise suprapubik bölgeden uzun bir iğne ile bebeğin karın baoşluğuna girilerek karındaki asit veya dolu vesika boşaltılarak karın küçültülür ve doğum sağlanır.

• Diğer fetal anomaliler: Fetusta sakral teratom , fetal kısımların büyüten ya da şekillerini bozan fetal anomaliler ve yapışık ikizler de fetusun doğum kanalına girmesini zorlaştırarak ya da engelleyerek doğumu güçleştirirler. Yapışık ikizlerde (Çift Monsterler) vajinal doğum çoğu kez olanaksızdır.

Eski dönemlerde zaman zaman vajinal doğumu sağlamak için parçalayıcı operasyonlara başvurulmuştur. Bugün artık bu olguların büyük çoğunluğunda abdominal doğum tercih edilmektedir.



Sayfa Başı