VAJİNİTİSLER

Vagina başlıca, mukoza, müsküler ve adventisya tabakalarından oluşur. Mukozayı döşeyen, keratinize olmamış çokkatlı yassı epitelin altında, elastik lif, damar ve lenfatik ağ içeren lamina propria, onun altında içte sirküler, dışta longitidünal lifleri bulunan muskularis tabakası ve en dışta da yine bağ dokusu, damar ve lenfatiklerden zengin adventisya bulunur. Önde üretra ve mesane tabanı, arkada da rektumla olan yakın anatomik komşuluğu özellikle malign lezyonlar açısından büyük önem taşır. Normal koşullarda uterus ve kollumda bulunan çeşitli bezelerin sekrasyonu ve epitelinden sızan sulu, transüda tarzında sekrasyonla nemli tutulur.

Puberte öncesi ve postmenopozik dönemde vagina epiteli ince olup pH 6-8 arasındadır. Vagina florasında da başlıca gram (+) basil ve koklar bulunur. Puberte ile birlikte dolaşımda artan östrojenler vagina epitelinin prolifere olmasını ve süperfisiyel ve intermediyer hücrelerde glikojen depolamasını sağlar. Glikojenin enzimatik ve laktobasillerle bakteriyel yıkımını takiben ortaya çıkan laktik asit vagina pH’sının 3.5-4.5’a düşürür.

Normal vagina florası (mikrobiyoflora), ortam pH’sı, yaş, hormonal durum, seksüel aktivite, doğum kontrol yöntemi, kullanılan çeşitli ilaçlar, antibiyotikler ve cerrahi girişimlerle değişiklik gösterir. Bu florayı oluşturan başlıca mikroorganizmalar sırasıyla aerob ve anaerob fakültatif bulunabilen gram (+) çomak; laktobasiller (Döderlein basilleri), Bacteroides, Peptokoklar, Korinobakteriumlar, S.epidermidis, Peptostreptotkoklar, grup B ve D Streptokoklar, E.coli ve Eubakteriumlar’dır.

Görüldüğü gibi normal vaginal florada Gardnerella vaginalis, Candida albicans ve Trichomonas vaginalis de dahil, birçok mikroorganizma yeralmaktadır. Ancak Neisseria gonorrhoeae, Herpes simplex ve HPV (Human Papiloma Virüs)’un bulunmayışı dikkat çekicidir. Anaeroblar normalde, aeroblardan 10 kat fazla olup, premenstrüel dönemde aerobların 100 kat azaldığı bilinmektedir.

‘’Lökore’’ deyimi terminolojik olarak beyaz akıntı anlamına gelmekteysede günümüzde hemen her çeşit ve renk akıntı için kullanılmaktadır. Lökorenin en sık nedeni infeksiyöz vaginittir. Burada da en sık etkenler sıklık sırasına göre; Gardnerella vaginalis, Candidalar, Trichomonas vaginalis ve gonokoklardır. Bunun dışında vaginada yabancı cisim, viral ajanlar (Herpes virüs, Human papilloma virüs ), atrofik vaginit ve parazit gibi gibi nedenlerle aşırı vaginal akıntı ortaya çıkabilir. Vaginal akıntısı olan hastalarda %20-25’inde neden servisittir. İnfeksiyöz servisitte sırasıyla N.gonorrhoeae, C.trachomatis, Herpes simplex, T.vaginalis etken olabilmektedir.

N.gonorrhoeae ve C.trachomatis,kollumdaki prizmatik ve metaplastik hücreleri infekte ederek bir endoervisitis hali oluşturur.

Klamidyalar ve Mikoplazmalar primer olarak serviksi tuttukları halde, sekonder olarak vaginal akıntıya neden olabilir. Bunun yanında ovülasyon (servikal mukusda ovülasyon zamanında su oranının artışı ), koitus, vaginal adenozis, servikal ektopi, eversion ve anovülasyon (sürekli östrojen etkisine bağlı, servikal mukusun miktar olarak artışı ) gibi durumlarda fizyolojik olarak da aşırı vaginal akıntı görülebilir. Artmış vaginal akıntı halinde etkenin, %33 oranında G.vaginalis, %21 oranında C.albicans, %10 oranında T.vaginalis olduğu bilinmektedir. %20-25 hastada servisitis, %10’unda da artmış normal sekrasyon (mucorrhoeae) söz konusudur. Ayrıca kronik servisitisler yapmış olduğu akıntı ile vagina florasını bozarak tekrarlayan vaginistlere neden olurlar.

Akıntı şikayeti ile başvuran bir hastaya yaklaşımda en önemli basamak kuşkusuz doğru tanıdır. Bu, özellikle tekrarlayan vaginitlerde çok önemlidir. Üç ana vaginit etkeninin ayrıca tanısı Tablo 2’de gösterilmiştir. Bu tabloda görülen ve karakteristik kabul edilen klinik bulgular G. vaginalisin etken olduğu durumlarda %47,T. Vaginaliste %35 ve C. albicansta %28 oranında ancak doğru tanıya götürmektedir. Bir başka deyişle; anormal vaginal akıntısı olan hastaların hepsi tek tek mikroskopik incelemeye tabi tutulmayıp yalnızca klinik görünüm dikkate alınacak olursa, %50’nin üzerinde yanlış tanı elde edilebilecektir. Bunlardan başka özellikle prepübertal ve postmenopozal dönemde görülen ve belli bir etken saptanaamyan vaginistlere de nonspesifik vaginitis adı verilmektedir.

Etyoloji	Majör Semptom	Bulgular	Teşhis
GARDNERELLA VAGİNALİS (Bakteriyel vaginitis)	Koku	Homojen,köpüklü gri beyaz kötü kokulu az miktarda akıntı	Serum fizyolojik ile hazırlanan taze preparatta; ‘’Clue cells’’‘’Amin koku testi’’ Kültür pH:5.0-5.5
CANDİDA ( kandida )	Kaşıntı	Vulvada eritem, Koyu kıvamlı Peynirimsi kokulu Akıntı	Serum fizyolojik ve KOH ile taze prepat kültür(Sabouraud Nickerson), pH:3.8-4.4
TRICHOMONAS ( Trikomonas )	Akıntı	Vestibül ve vulvada eritem vagina ve servikste peteşiler köpüklü yeşil sarı kokulu	Serum fizyolojik ile hazırlanan taze preparata hareketli trikomonaslar pH:5.5-7.0

Sayfa Başı