|
Fetusun kalp atım sayısı ve ritmindeki değişiklikler elektronik araçlar yardımı ile yapılabilmektedir. Bu gelişmiş yöntemlerle fetusun kalp atımı, kalp ritmi ile rahim kasılmaları arasındaki ilişki kolaylıkla bir trase üzerinde yazdırılmakta ve hatta fetusun karşı karşıya bulunduğu çeşitli stress faktörlerinin meydana getirdiği değişiklikler dikkate alınarak fetusun rahim içindeki kondisyonu hakkında bilgi elde edilebilmektedir.
Fetal Monitorizasyon adı verilen bu yöntemde, annenin karnına 2 adet prob bağlanır. Bunlardan biri rahim kasılmalarını diğeri ise bebeğin kalp atım hızını algılar. Bu arada bebek her hareket ettğinde annenin eline verilen butona basması söylenir. Bunlar sabit bir hızla ilerleyen kağıt şerit üzerine yazdırılır ve atımlar arasındaki değişkenlik belirlenir. Testin en iyi sonucu vermesi için yemekten 2 saat sonra yapılmalıdır. Bu test yapılırken anne yine 2 saat süreyle fiziksel aktivitede bulunmamış ve sigara içmemiş olmalıdır. Test genelde 20 dakika sürer. Bu sürede bebek kalp hareketleri iyiyse yani NST reaktif ise bebeğin 1hafta daha anne karnında güvende olacağını gösterir. Eğer 20 dakikalık NST çekiminde bebek kalp hareketlerinde problem saptanırsa test 40 dakikaya uzatılır, bu sürenin sonunda kalp hareketlerinde düzelme olmazsa NST nonreaktifolarak değerlendirilir. Bazen de test süresince bebek hiç hareket etmez .Bu durumda ya annenin karnı açtır ya da bebek uyuyordur. Anneye şekerli meyve suyu içirip veya yemek yedirdikten sonra test tekrarlanır. Nst Nin DeğerlendirilmesiAşağıda örnek bir NST görülmektedir. Üstteki çizgi bebeğinkalp atışlarını gösterir, alttaki trase ise rahim kasılmalarını gösterir. Bazal fetal kalp hızı: Kontraksiyonlar (rahim kasılmaları) dışında ölçülen kalp hızıdır ve dakikada 120-160 arasında değişir. 160'tan yukarısı taşikardi , 120'nin altı ise bradikardi olarak kabul edilir. Yukarıdaki NST de bazal fetal kalp hızının 140 civarında olduğu gözlenmektedir.
Bradikardi:(Bebeğin bazal kalp atım hızının 120 den az olması) Fetusta hipoksi veya asfiksi belirtileri ortaya çıktığında fetus kalp atım sayısında azalma (bradikardi) olur. Bu bradikardi bebeğin başının doğum yolunda basıya uğraması sonucu ortaya çıkan vagal refleks ile açıklanmaktadır. Sempatikolitik ilaçlar, hipotermi, annenin kollajen ve virütik hastalıklarında ve annedeki tansiyonda ani düşmeler olduğunda görülebilir. Süreklilik olması halinde fetustaki kalp anomalilerini düşündürmelidir.
Taşikardi: (Bebeğin bazal kalp atım hızının 160 dan fazla olması) Fetal asfiksi olgularında görülürse de tek başına asfiksi tanısını koydurmakta yetersizdir. Normal variyabilite ile beraberse prognoz iyidir. Asfiksinin erken veya düzelme dönemlerinde sempatik aktiviteye bağlı olarak ortaya çıkar. Kordon basısı ve fetustaki hipovolemi de bir sebep olabilir. Maternal ve fetal enfeksiyonlar , sempatikomimetik ilaçlar ve triotoksikoz gibi nedenler de taşikardiye neden olabilirler.
Variyabilite: Normal bir monitör trasesinde çoğu zaman elde edilen çizgide küçük titreşimlere benzer düzensizlikler görülür..Elde edilen trasede dakikada 3-6 kez yinelenen düzensiz çıkıntılar variyabiteyi gösterir. 1dakikalık süre içinde 6 atımdan fazla olması normal, 2 ile 6 arası azalmış, 2den az olması variyabilitenin olmaması olarak isimlendirilir. Dakikada 25 atımdan fazla olursa Saltatorik Variyabilite denir. Fetusun oksijenasyonunun azalması ve bunun devam etemsi halinde azalmış veya kaybolmuş variyabilite ortaya çıkmaktadır. Kalp atım sayısındaki değişiklik 2 dakikadan az devam ederse buna akselerasyon veya deselerasyon adı verilir. Deselerasyon Bazal atım sayısının dakikada 20'den fazla azaldığı duruma Deselerasyon denir. Düşüş dakikada 45 atımdan fazla ise ağır ve fetus için ciddi risk olarak kabul edilir. Yandaki şekilde rahim kasılmaları ile birlikte olan deselerasyon görülmektedir. Rahim kasılmaları sonucu bebeğin başına veya kordona bası olması, plesenta yetersizliği durumlarında görülür. 
AkselerasyonKontraaksiyonlarla beraber görülen kalp atım sayısındaki artış prenetal dönemde fetus hareketleri ile görülen atım sayısı artışı ile eş anlamlıdır. Çoğu kez fetusun reaktif olduğunun göstergesidir. Ancak 1 dakikalık süre içinde 3 - 5 kez tekrarlayan 25 atım sayısından fazla osilasyonlar varsa akut hipoksi belirtisi olarak kabul edilir. Hipotansiyonun engellenmesi, anneye basınçlı oksijen koklatılması gibi önlemler alınır. Sürekli olması fetus için çok ciddi tehlike işareti sayılmalıdır.
|