www.jinekoloji.gen.tr
Spiral - Rahim İçi Araç (Ria) Yazdır e-Posta

Spiral - Rahim İçi Araç (Ria)Spiral rahim içine yerleştirilen bir araçtır ve istenmeyen gebelikleri engellemekte yüksek etkinliğe sahip bir doğum kontrol yöntemidir. Spiral, dünya genelinde aile planlaması açısından çok önemli bir yere sahiptir. Halk arasında SPİRAL  olarak adlandırılan rahim içi araç , enfeksiyonlara yatkınlığı artırmasına rağmen Dünya SağlıkÖrgütü (WHO) tarafından en güvenli ve etkili doğum kontrol yöntemlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Günümüzde kullanılan spirallerlerin  kullanım süreleri değişkendir. Üretici firmalar 3 yıl ile 8 yıl arasında değişen kullanım süreleri belirtmektedir. Düzenli jinekolog kontrolleri yapıldığı sürece 10 yıla kadar  sorunsuz kullanılabilmektedir. Piyasada değişik marka ve yapılarda pek çok RİA bulunmaktadır. Bunların hepsi yurtdışından çeşitli ülkelerden ithal edilmektedir. RİA'ların hemen hepsinde polietilen gövde üzerinde baryum sülfat kaplıdır, böylece röntgen filmlerinde görülebilir. Spiralin alt ucunda genellikle bir halkaya spiralin ipi bağlıdır. Bu ipin kontrolü ile RİA'nın yerinde olup olmadığı anlaşılır, ayrıca RİA çıkartılmak istendiğinde bu ip çekilerek RİA rahatlıkla alınır.

Spiralin Etki  Mekanizması

Spiral, spermlerin rahim içerisinden yukarıya (yumurtaya) doğru geçişini engellemek yoluyla etki gösterir. Spermleri öldürme, hareketlerini ve dölleme kapasitesini azaltma etkileri vardır. Rahim içerisinde oluşturduğu reaksiyon ve rahim ağzından salgılanan mukusu koyulaştırıcı etkileri ile spermlerin yumurtaya ulaşmasına engel olurlar. Nadiren, rahim içine yerleşmeyi önleyici özelliği nedeniyle acil doğum kontrolunda da spiralden yararlanılır. Korunmasız ilişki sonrası, ilk 4-5 gün içinde spiral takılması gebeliği önler. Progesteron salgılayan spiraller, spermler üzerindeki etkiye ek olarak rahim iç dokusunda incelme ve bazen de yumurtlamayı engelleme yoluyla etki gösterirler.

Spiralin Takılma Zamanı

Spiral, doğumdan, düşükten veya kürtajdan hemen sonra ya da gebe olmayanlar için herhangi bir zamanda güvenle takılabilir. Ancak, kendi kendine atılma oranının yüksekliği nedeniyle 3 aydan büyük düşüklerden ve doğumlardan sonra, 1 ay beklemek daha uygun olur. Adet kanamasının son günleri, spiral takmak için en çok tercih edilen zamandır. Bunun avantajı, hastanın gebe olmadığından emin olmak, rahim ağzının biraz açılmış olması nedeniyle hastanın acı hissetmemesi ve spirale bağlı kanamanın adet kanaması nedeniyle farkedilmemesidir.

Spiral Çeşitleri ;

Saf Spiraller: Herhangi bir metal ya da hormon içermezler. Biz zamanlar bizde yaygın olarak kullanılmaktaydı (Lippes Loop); ancak şimdi kullanımı terk edilmiştir.

Spiral - Rahim İçi Araç (Ria)


Bakırlı Spiraller: Bakır içerirler. Nova - T,Cupper - T ve Multiload - 375 en sık kullanılanlarıdır. (solda Cupper - T,sağda Multiload görülmektedir.)

Spiral - Rahim İçi Araç (Ria)

Hormon Salgılayan Spiraller: Ülkemizde Mirena bulunmaktadır. Progesteron (Levonorgestrel) hormonu salgılarlar. Adet sırasındaki ağrıyı ve kanamayı azaltıcı etkileri vardır. Ayrıca pelvik enfeksiyon riskinde de azalma görülür.Spiral - Rahim İçi Araç (Ria)


Spiral  Nasıl Takılır?

Spiral takılması fazla ağrılı bir işlem değildir, Spiral takılmadan yarım saat önce  ağrı kesici alınması işlem sırasında ya da sonrasındaki ağrıları azaltacaktır. Beraberinde antibiyotik alınması önerilebilir. Bu şart olmaya nbir uygulamadır.

Jinekolojik muayene masasında , vaginaya spekulum takılır, antiseptik solüsyon ile temizlik yapılır. Rahim ağzı tenekulum adı verilen bir alet ile tutularak çekilir ve uterus düz pozisyona getirilir. Spiral rahim ağzından geçirilerek rahim içine yerleştirilir ve rahimin tepe noktasına deyinceye kadar ittirilir. Spiral artık tamamıyla içeridedir. RİA'nın ipi 0.5-1 cm dışarıda kalacak şekilde kesilir. Spiral takıldıktan sonra doğru yerde olup olmadığı ultrason ile kontrol edilmelir.

  Spiral - Rahim İçi Araç (Ria)

Ultrasonda Spiralin Görüntüsü


Spiral takıldıktan sonra bazı kadınlarda birkaç ay adet kanamaları fazla miktarda ve ağrılı olabilir ancak zaman içinde bu durum düzelir. Spiral taktıranların %95'i herhangi bir rahatsızlık yaşamazlar. İlk birkaç ay adet aralarında lekelenme tarzında kanamalar olabilir. Adet kanamalarının 10güne kadar sürmesi normaldir.  

Spiral  takılmasını takiben ilk adet kanamasından sonra  kontrole gidilir. Bu kontrolde spiralin yerinde olup olmadığına ve enfeksiyon bulunup bulunmadığına bakılır. Herşey yolundaysa yılda birkez kontrole gitmeniz yeterlidir.

Spiralin Çıkartılması;

RİA'nın çıkartılması son derece kolay ve ağrısız birişlemdir. Doktorunuz spekulum taktıktan sonra spiralin ipini bir aletle tutarak çeker. Nadiren RİA uterus içine hafifçe gömülebilir ya da ipi içeriye kaçabilir. Böyle bir durumda bazı özel aletler yardımıyla çıkarılabilir. Eğer bu şekilde de çıkmaz ise histeroskopi altında çıkartılması gerekebilir.

Spiral Hangi Durumlarda Takılmaz?

  • Gebelik
  • Enfeksiyon;
  • Yeni geçirilmiş, geçirilmekte olan ya da tekrarlayan pelvik enfeksiyon
  • Belsoğukluğu ya da klamidya gibi cinsel yolla bulaşan bir hastalık varlığı
  • Son 3 ay içinde endometrium enfeksiyonu geçirmiiş olmak veya enfekte bir düşük olayı yaşamış olmak
  • Kontrol altına alınmamış rahim ağzı ya da vajina enfeksiyonu olması
  • Teşhis konulmamış vaginal kanama
  • PAP smear sonucunun normal olmaması , Bilinen ya da şüphe edilen serviks veya endometrium kanseri olması
  • Kronik bağışıklık yetmezliği (AIDS, Lösemi...)
  • Rahim anatomisinde bozukluk veya spiralden daha küçük ve kısa bir rahim olması
  • Büyük myomlar.
  • Bakır alerjisi ve Wilson hastalığı (bakır içeren spiraller için)

Spiral Taktıranlara Önemli Uyarılar

  • İstenmeyen gebeliklere karşı korunma, spiral takıldıktan hemen sonra başlar.
  • Spiral, iyi hasta seçimi ve uygun takılma tekniği uygulandığı takdirde, çekildikten sonra kısırlık sorununa yol açmaz
  • Adetler daha uzun ve daha fazla miktarda olabilir; (progesteron salgılayan spirallerde bu soruna rastlanmaz.
  • Spiral varken tampon kullanılabilir
  • Spiral takıldıktan sonraki ilk aylarda pelvik enfeksiyon riski biraz artar.
  • Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı, ayrıca prezervatif kullanmak gerekir.
  • Spiral takılı olanlarda dış gebelik görülebilir.
  • Spiral kendi kendine düşebilir ya da aşağı sarkabilir. Her ay spiralin ipi hasta tarafından kontrol edilmeli ve bir anormallik durumunda doktora başvurulmalıdır.
  • Spiralin süresi dolduğunda, bir sorun yoksa yeni bir spiral hemen takılabilir.
  • Korunmasız girilen cinsel ilişki sonrası acil korunma amacıyla ilişkiden sonraki ilk beş gün içinde bir sağlık kurumuna başvurup, Rahim İçi Araç uygulaması istenebilir. Rahim İçi Araç uygulamasıyla acil olarak korunmak için adet görmüş olmak gerekli değildir. Ancak korunmasız ilişkiden önceki günlerde gebe kalınmadığından emin olunmalıdır.
 
< Önceki   Sonraki >