Vagina ve servikal infeksiyonlar, genital infeksiyonlar arasında önemli bir bölüm oluştururlar. Vaginitislerin en sık nedenleri bakteriler, mantarlar, trikomonas vaginalis,gonokoklar, klamidya, mikoplazma ve herpes genitalisdir.

Genital muayene, özellikle vulva ve interlabial sekresyonların incelenmesi ile başlar.Spekulum muayenesinde vagina ve serviksin klinik değerlendirilmesinden başka, arka fornikste biriken akıntıdan bir örnek alınır. Bu akıntı örneği renk, koku ve akışkanlık açısından değerlendirilir . Ayrıca, bu örnekte pH tayini ve KOH (potasyum hidroksid ) ile amin koku testi (Whiff testi) yapılır. pH tayininin amacı vaginanın infeksiyonlara bağlı olarak bozulan pH'sını saptamaktır. pH saptanması için Nitrazin testi (turnusol kağıdında renk değişikliği oluşması ) uygulanır. Amin testi için akıntıdan alınan bir damla üzerine %10'luk KOH damlatılır.

Nonspesifik vaginitiste, aneorob mikroorganizmaların metobolizması sonucu oluşan aminler, KOH eklenmesi ile alkali hale gelen ortamda, çevreye çürümüş balık kokusunun yayılmasına neden olurlar. Daha sonra, akıntıdan alınan bir damla örnek ile serum fizyolojik ve %10 KOH karıştırılarak üzerine lamel konur ve 2 adet taze preparat hazırlanır. Bu sırada ,lamel ve serum fizyolojik oda sıcaklığında olmalıdır. Serum fizyolojikle hazırlanan preparatla Gardrenella vaginalis ( Hemofilis vaginalis) vaginitislerinde görülebilen "Clue" (anahtar) hücreleri 400x büyütme altında aranır. Bu hücrelere gram boyama ya da PAP smear prepartlarında da rastlanabilir. Bundan başka, trikomonas vaginitisinde, serum fizyolojikle hazırlanan prepartlarda, bu mikroorganizma %60-70 oranında hareketli veya hareketsiz olarak görülebilir.

KOH, ortamında mantar hiflerinin filamantöz ve spor biçimleri daha rahat görünür hale gelir. Spekulum muayenesinde, infeksiyonun servikal kaynaklı olduğu düşünülürse, endoserviks ve Skene bezlerinin ağızlarından alınan akıntı örneği Gram boyanarak preparatlar yapılır. Preparatta Gram (-) diplokokların görülmesi N.gonorea tanısını düşündürmelidir. Ancak sadece gram boyama ile bu mikroorganizmanın tanısı kesin değildir. Gerek görülürse, endoserviksden veya servikal akıntıdan gonokok için kültür yapılabilir. Aynı şekilde bu teknik klamidya infeksiyonları için de geçerlidir. Kültür örneği uygun bir besi yerine ekilerek (stuart, amies) laboratuara gönderilmelidir.