Dismenore (Adet Sancıları) Menstruel KramplarHer ay düzenli adet görülmesine karşın adetler çok sancılı olabilir. Tıpta bu duruma (dismenore) denmektedir. Menstrual kramplar genellikle hafif olmasına rağmen bazen kadının günlük yaşantısını devam ettirmesini engelleyebilecek kadar şiddetli de olabilir. Kadınların yarısından çoğu kramplardan yakınırken, toplumdaki her yedi kadından birinde ağrılar çok şiddetlidir. Dismenore primer ya da sekonder olabilir.

Primer dismenore ilk adet kanamasından 1-2 yıl sonra ortaya çıkan, 25 yaş civarında ya da çocuk doğurduktan sonra azalan ya da kaybolan ve altta yatan patolojik bir nedenin bulunmadığı dismenoredir. Gebelik gerçekleşmediğinde endometrium adı verilen rahmin iç tabakası dökülmeye başlarve prostoglandin adı verilen maddeler salınır. Bunlar rahimdeki düz kasların kasılmasına ve endometriumun menstrüel kanama ile dökülmesine neden olur. Rahimdeki düz kasların kasılması sırasında şiddetli kramplar hissedilebilir. Prostoglandin düzeyleri bazı kadınlarda çok yükselir, bu da ağrının çok fazla olmasına yol açar. Rahim ile rahim ağzı arasındaki kanalın dar olduğu kadınlarda kramplar daha şiddetli olur. Ayrıca stres de bu krampları arttırabilir.

Sekonder dismenorede ise ağrılı periodlara neden olan spesifik bir hastalık söz konusudur. Sekonder dismenoreye yol açan etkenler ;

  • Endometriozis. (rahmin endometrium adı verilen iç tabakasının rahim dışında da bulunması)
  • Pelvik iltihabi hastalık. ( Pelvik inflamatuvar hastalık) (PID);üreme organlarının yaygın enfeksiyonu
  • Yapışıklıklar; Üreme organlarının birbiriyle veya etraftaki dokular ile yapışık olması
  • Rahim içi araç;Doğum kontrol yöntemi olarak rahim içi araç kullanılması
  • Rahim ağzında darlık
  • Rahim içi tümörler (myom) rahim duvarında oluşan iyi huylu kas kitleleridir.
  • Adenomyozis;Rahim içi dokunun kas tabakası arasına doğru yayılması
  • Uterus (rahim) pozisyonunun anormallikleri
  • Premenstruel sendrom;
  • Yumurtalık kistleri

Sekonder dismenoreye yol açan jinekolojik problemlerdir. Ağrının nedeni bulunarak tedavi edildiğinde menstrual kramplar azalır. Menstrual kanama sırasındaki ağrının şiddetinde bir artma olduğunda mutlaka hekime başvurulması gerekir.

Primer dismenorede ise alınacak önlemler: Yeteri kadar dinlenme, uyku ve düzenli egzersiz yapılması krampların şiddetini azaltır.Karın bölgesine sıcak pedlerin yerleştirilmesi de ağrıyı azaltabilir. Prostoglandin üretimini azaltan ağrı kesiciler kullanılabilir. Doktora danışmadan seçilen ağrı kesicilerin bazıları kanama miktarını arttırabilir.

Prostoglandin üretimini azaltan ağrı kesiciler kanama miktarını azaltır, bu yüzden tercih edilmesi gereken ağrı kesici ilaçlardır. Ağrı kesicileri kullanmaya kramplar şiddetlenmeden başlamak gerekir. Menstrual kanamadan bir gün önce ağrı kesicilerin kullanılmaya başlanması ve kanama başladıktan sonra 1-2 gün ilaca devam edilmesi önerilir. Çok şiddetli ağrı olduğunda doğum kontrol hapları kullanılarak ovulasyon (yumurtlama) önlenir, prostoglandin salınımı azaltılarak menstrüel kanamanın ve krampların mümkün olduğu kadar hafif olması sağlanır.